Zie eens met MDR: Model Directe Relatie

Model Directe Relatie (MDR)

Een relationele versie van het Model Directe Instructie
Waar het Model Directe Instructie structuur geeft aan het leren, geeft het Model Directe Relatie structuur aan het zien van elke leerling.
MDR is een verfijning van wat al gebeurt.
Het verschuift de focus van: “Loopt iedereen op schema?”
naar
“Is iedereen in relatie?”

Waarom MDR?
In veel klassen wordt Managing by Walking Around ingezet als didactisch controle-instrument:
– Is het werk af?
– Wordt de instructie gevolgd?
– Worden fouten gemaakt?
– Is de taakgerichtheid nog 100%?
Dat is waardevol en tegelijkertijd lang niet genoeg.
Taakgerichtheid stijgt alleen door verbondenheid. Een leerling werkt beter wanneer hij zich gezien voelt als persoon.
MDR maakt van rondlopen een relationele interventie.

De kern van MDR
Het Model Directe Relatie rust op vijf pijlers:

1. Relationele aanwezigheid vóór inhoud
De eerste blik is niet op het werkblad, maar op het gezicht.
Wat zie ik?
– Verveling?
– Trots?
– Spanning?
– Afwezigheid?
– Onrust?

2. De 10-seconden-inlog
Elke leerling krijgt tijdens zelfstandig werken minimaal één kort, bewust contactmoment.
– Geen lange gesprekken.
– Geen mini-instructie.
– Afstemming.

Voorbeelden:
– Een hand op de tafelrand en oogcontact.
– Een fluisterzin die aansluit bij motivatie en uitdaagt.
– Een non-verbaal knikje vol zachtheid.
– Twee vingers die onverwacht door het werkschrift ‘lopen’
– Een korte bevestiging: ‘Ik zie je denken.’
– Een non-verbale erkenning voor de toegewijdheid. 

Dit is regulatie via relatie.

3. Differentiatie in nabijheid
Elke leerling heeft zijn eigen relationele voeding nodig.
Sommige leerlingen:
Haken af bij lange instructie.

• Hebben bevestiging nodig.
• Zoeken autonomie.
• Willen uitgedaagd worden.
• Hebben behoefte aan structuur of erkenning.

MDR betekent: Iedereen krijgt afgestemde nabijheid.

4. Energie scannen
Tijdens het lopen scant de leerkracht niet alleen werktempo en productiviteit, maar energie.
Vragen die intern gesteld worden:
– Waar zakt energie?
– Waar loopt spanning op?
– Wie dreigt af te haken?
– Wie werkt, maar zonder betrokkenheid?
Dit voorkomt escalatie. Preventieve regulatie in plaats van correctieve interventie.

5. Doorkijkjes geven
MDR verbindt het hier-en-nu met wat komt.
Voorafgaand aan overgangen:
– “let op, straks mag jij…”
– “Hierna gaan we…”
– “Over vijf minuten heb je klaarliggen:…”
– “Over twee minuten stel ik de vraag:…”
Doorkijkjes verminderen onrust en ze verhogen voorspelbaarheid.
Ze versterken veiligheid.

MDR in relatie tot betrokkenheid (95%)
Je school staat sterk op:
– Structuur
– Differentiatie
– Veilig klimaat
De ontwikkelkans zit in verfijning: Van 85–90% taakgerichtheid naar 95% betrokken aanwezigheid door méér gerichte relationele micro-interventies.

• Wat MDR concreet vraagt van leerkrachten
  Bewuste looproutes
• Elke leerling dagelijks korte momenten “inloggen”
• Afstemmen vóór corrigeren
• Werk eerst relationeel bekijken, daarna inhoudelijk
• Eigen communicatiestijl flexibel inzetten
• Bewust schakelen in toon, tempo en energie

• Wat MDR oplevert
  Hogere taakgerichte beleving
• Minder energieverlies tijdens instructie
• Snellere preventieve bijsturing
• Meer professionele taal rond betrokkenheid
• Verhoogde relationele veiligheid
• Minder escalatie, meer zelfregulatie

Samenvattend
Model Directe Instructie organiseert het leren. Model Directe Relatie organiseert het zien.
En wanneer leerlingen zich gezien voelen, stijgt hun bereidheid om te leren vanzelf. We ontwikkelden het Model Directe Relatie op basis van het gedrag en observatie model PCM (Process Communication Model). Op deze website vind je meer informatie over PCM, de toepassingen en de manier waarop je (individueel) en als team jezelf en elke leerling/ collega/ ouder bereikt.

Hier vind je meer informatie over onze leerlijn voor sociaal emotionele ontwikkeling ‘Zie eens’: https://ziez.nl/zie-eens/

Oh ja… Hoe M.D.R. ontstond? Hier:

Noor en M.D.R.

Ik zit voorin groep 3 met mijn schrift op schoot. Mijn ogen overal. Ik zie Milan die beweegt in golven. Zijn stem ook.
Daan denkt hardop. Alles wat in hem gebeurt, ligt op tafel.
Sofie houdt het geheel in de gaten.
Yara beweegt slenterend door de klas, op weg naar… ja, naar wat?
En Noor.
Noor zit met haar hoofd op haar arm.
Verwrinkelde ogen.
Ze leest niet hoorbaar mee, vraagt niets.
Ze staat op om haar potlood te slijpen en wordt teruggeroepen.
Even later huppelt ze terug naar haar plek.
Het is een ochtend vol hier-en-nu en een instructie vol focus op wat beter kan.

‘Lees mee met je vinger.’
‘Hoe vaak heb ik je naam al genoemd?’
‘Eén opdracht in tien minuten maakt me verdrietig.’
‘Zou je niet dat boel open neerleggen?’

De energie gaat naar waar het geluid zit, waar aandacht wordt gevraagd.
Dat is logisch.
Zo werkt een klas.
Maar ergens halverwege gebeurt er iets kleins.

In de tekst staat het een zin over een stofdoek die mee mag naar de maan.
Noor glimlacht, gewoon, even licht, vlinderend.
Ze IS er dus.
Dat raakt me.
Omdat ik me afvraag hoeveel kinderen er zijn die aanwezig zijn zonder zichtbaar te zijn.
Die leren zonder lawaai en voelen zonder het te claimen.
Ik zie hoe Noor alles opneemt, luistert, kijkt en hoe ze precies weet wanneer er iets grappigs gebeurt.
Ze vraagt geen aandacht maar ze verdient het wel.
Soms denk ik dat de grootste pedagogische opgave niet zit in het managen van drukte, maar in het zien van stilte, in het vertragen.
In even naast een kind gaan staan dat niets vraagt omdat niet elk kind aan je mouw trekt. Om MDR: Model Directe Relatie:

• tien seconden inloggen bij elke leerling
• fluistergesprekjes
• managing by walking around 
• non-verbale oogcontacten
• micro-contact

Sommige kinderen, zoals Noor, wachten tot je hen opmerkt en dat vraagt dan dat je zachter mag kijken.